Cevirenin notu: BBC basindan beri tamamen Gurcistan yanlisi bir tutum sergiliyor. Amerikan/İngiliz ortakligi, İngiliz/Rus cekismesi vs zaten malum. İngiltere’nin devlete ait resmi yayin organinda Guney Osetya’nin hakli bagimsizligindan, Gurcistan’in fasist politikalarindan, soykirim girisimlerinden bahsedilmesini beklemek hayal olurdu.

Asagidaki yazida da cok ciddi yanlislar var; savasi baslatan Oset provokasyonlariymis-mis, Osetler etnik temizlikle suclaniyormus vs..vs..

Ancak tum bunlarin icinde sasirtici olani, BBC’nin bile Gurcu ordusunun Guney Osetya’da isledigi savas suclarina kayitsiz kalamamasi, ciddi kanitlara yer vermesi.

Umudumuz Alman Der Spiegel gibi, İngiliz BBC gibi sesi cok cikan bati haber kaynaklarinin gerceklere daha fazla yer vermesi.

not: Makalenin en sonunda, muhabirin videosu da var.

Gurcistan Sivilleri Hedef Almakla Suclaniyor
yazan: Tim Whewell, BBC

::::: BBC, Gurcistan’in Guney Osetya’ya saldirisinda savas suclari islemis olabilecegine dair kanitlar buldu.

Gorgu taniklari tanklarin apartman bloklarina nasil dogrudan ates actigini, savastan kacan sivillerin nasil vuruldugunu anlatti.

Uluslararasi sorusturma organizasyonu olan “Insan Haklari Izleme Orgutu”nun arastirmalari Gurcu ordusunun kontrolsuz guc kullandigini ve sivillerin kasitli olarak olduruldugunu ortaya koyuyor.

Kontrolsuz guc kullanimi Cenevre Sozlesmesinin ihlali anlamina geliyor ve kaydadeger bir sekilde gerceklesirse bir savas sucu olarak kabul ediliyor.

Konuyla ilgili iddialar artik Gurcistan’in batidaki destekcilerini endiselendiriyor. Ornegin Ingiltere Disisleri Bakani David Miliband, Guney Osetya’ya yapilan saldiriyi “pervasizca” olarak nitelendirdi ve olasi savas suclari konusunu Tiflis hukumetiyle dile getirmis oldugunu soyledi.

Kanitlar, savas sonrasi Guney Osetya’ya yabanci bir basin kurulusunun yaptigi ilk genis ziyarette BBC tarafindan toplandi.

Gurcistan’in bolgeyi ele gecirmek icin yaptigi girisim Rusya’nin mudahalesini tetiklemis ve Soguk Savastan beri Kremlin ile Bati arasinda yasanan en buyuk gerilime sebep olmustu.

Ve Gurculerin kendisi de sikinti cekti. BBC, Guney Osetya iclerindeki eski Gurcu koylerinin sistemli bir sekilde yikimini teyit etti. Bazi evler Osetler tarafindan sadece yakilmamis, bir de Rusya destekli yonetim tarafindan buldozerle yikilmis.

Savas, 7 Agustos 2008 saat 23:30′da, Gurcistan’in Guney Osetya baskenti Tskhinval’e topcu saldirisiyla basladi. Gurcistan bu sirada bombardimanin, Guney Osetya milislerinin Gurcu koylerine gittikce artan saldirilarina bir cevap niteliginde oldugunu soyluyordu. Buna ragmen daha sonra ise, bombardimanin “coktan baslamis olan Rus saldirisina karsi yapildigini” ilan ettiler.

::::: Gorgu tanklarinin anlattiklari

21 yasindaki dis hekimligi ogrencisi Georgi Tadtayev savas sirasinda oldurulen Oset sivillerden biri. 45 yasindaki universite ogretim gorevlisi annesi Taya Sitnik BBC’ye topcu saldirisindan kacip ogluyla birlikte sigindiklari evlerinin bodrumunda oglunun, bir Gurcu tank mermisinden firlayip onu girtlagindan vuran sarapnel parcasiyla yaralanip nasil kollarinda kan kaybindan oldugunu anlatti. Taya Sitnik sonradan binadan birkac metre uzakta durup binanin tum katlarina birer birer ates eden tanki gordugunu soyluyor.
Bes katli binanin gordugu buyuk hasar, anlattiklarini dogruluyor.

Taya Sitnik, Gurcu saldirisi basladiginda ogluyla birlikte televizyon izlediklerini soyluyor ve anlatiyor; “Tufeklerle degil, agir silahlarla ates ediyorlardi. Bombalar patliyordu. Hemen isiklari sondurduk ve bodruma sigindik. Orutup bekledik, er gec bitecegini dusunuyorduk ama bombardiman gittikce daha da agirlasiyordu. Ertesi gun hic durmadan atese devam ettiler. Bir ara ates durdu, NATO uniformalari icinde yol boyunca yaklasan Gurcu askerlerini gorduk. Daha sonra ates daha da agir bicimde tekrar basladi. Surekli Grad fuzeleri atiliyordu.”
Taya Sitnik ekliyor: “Simdi bu insanlara nasil guveneceksiniz? Dostluk nasil mumkun olabilir ki artik? Lanet olsun hepsine, cocuklarimizi oldurdukleri icin lanet olsun”.

Komsulari, ayni apartmanda yasayan Khazbi Gagloyev’in de saldiri sirasinda yaralanip hayatini kaybettigini bildiriyor.

::::: Siginaklar hedef alindi

Rusya savcisinin ofisinde Gurcu ordusunun oldurdugu sivillere dair 300′den fazla sorusturma dosyasi mevcut. Bazilari belki de silahli Oset sivilleriydi. Ancak Insan Haklari Izleme Orgutu, 300-400 olunun savas suclarindan bahsedebilmek icin yeterli bir baslangic noktasi oldugunu dusunuyor. Cunku bu sayi Tskhinval nufusunun yaklasik yuzde biri demek. Ingiltere icin dengi, Londra’da 70 bin olu!

Insan Haklari Izleme Orgutu’nun Moskova ofisi direktoru Allison Gill “Gurcu ordusunun Tskhinval’de olcusuz guc kullanimiyla cok ilgiliyiz” diyor. “Tskhinval, nufusu cok yogun bir sehirdir ve burda yapilacak bir askeri harekatta sivilleri tehlikeye atmamak icin cok dikkatli olunmalidir. Biliyoruz ki Gurcu gucleri savasin basinda sehre tanklarla saldirdi ve Grad fuzeleri atti. Grad fuzeleri nufusu yogun bolgelerde kullanilamaz cunku kesin olarak belirlenmis bir hedefe dogru yonlendirilemez.” diyen Gill, soyle devam ediyor: “Arastirmacilarimiz 12 Agustos’ta Tskhinval’deydi. Apartmanlara yapilan tank saldirisi ve Grad roket saldirilarina, bodrum katlarina tanklarla ates acildigina dair kanitlar ve gorgu taniklarinin ifadelerini topladik. Kaldi ki bodrum katlari genellikle sivillerin hayatta kalmak icin sigindigi yerlerdir. Iste bunlarin tumu Gurcistan guclerinin sivil hedeflere karsi kontrolsuz guc kullandigini isaret ediyor.”

::::: Enkaz

Tskhinval’in en buyuk hastanesinde doktor olan Marina Kocieva, 9 Agustos gecesi uc akrabasiyla birlikte arabayla sehirden kacmaya calisirken sahsen bir Gurcu tankinin hedefi oldugunu anlatiyor. Kocieva’nin beyanina gore tank arabasina ve iki araca daha ates acarak onlari zarar gormeleri icin bir hendege dogru surmeye calismis. Ates, o ve beraberindekiler yere yatincaya kadar surmus.

Marina Kocieva BBC’ye sehir cevreyolunda enkaza donmus arabasini gosteriyor; kaportasi mermi delikleriyle kalbura donmus, ondeki yolcu kapisinda muhtemelen tank mermisinin actigi cok daha buyuk bir delik.

Bayan Kocieva, calistigi hastaneden bir hemsirenin sehirden kacmaya calisirken ayni durumla karsilastigini ve olduruldugunu anlatiyor. Kocieva savastan sonra, 13 Agustos’ta, cevreyolunda havaya ucmus 18 araba enkazi saydigini, olu sayisinin ise cok daha fazla olacagini soyluyor.

Gurcu askerleri gece belki de arabasinda Oset savascilar oldugundan suphelenmistir sorusunu ise Kocieva soyle yanitliyor: “Savascilar sehirden kacmaya calismaz, sehrin icine dogru girmeye calisirlardi. Biz ise diger multeciler gibi sadece sehirden disari kacmaya calisiyorduk” diyor. “Gurculer bu yolun Osetler icin bir *Hayat Yolu* oldugunu biliyordu. Burda durup oldurmek icin bizi bekliyorlardi”.

Gurcistan Disisleri Bakani Eka Tkeselasvili BBC’ye su aciklamada bulundu: “Kesinlikle soyluyorum ki Gurcu ordusu kasitli olarak hicbir sivil nesneye dogrudan saldirmamistir. Tskhinval’deki bazi evlerde gorulen hasar boyle bir yoruma yol acabilir ancak eger dogrudan hedef alinarak sebep olunan bir hasar varsa bununla ilgili derinlemesine bir askeri sorusturma yapilmasi gerekir. Bence bu konuda en iyi cozum tam bagimsiz, tarafsiz ve uluslararasi bir arastirma yapilmasi.”

Hukumetleri arasi dayanismayi gostermek adina Gurcustan’i savasin hemen ardindan ziyaret eden Ingiliz meslektasi David Miliband, kendisine islenen savas suclariyla ilgili cok ciddi iddialar geldigini, bunlari Tiflis’e “en ust duzeyde” ilettigini belirtti.

Gorunuse gore Gurcistan’a karsi dilini sertlestirerek bu gibi faaliyetleri “pervasizlik” olarak nitelendiriyor. Ama ekliyor da: “Rusya’nin cevabi da pervasiz ve yanlisti. Rusya tarafinca dillendirilen oyku, Gurcu faaliyetleriyle degil, Guney Osetyalilar’in Gurculere saldirilariyla baslamali. Sonucta yasanan kontrolden cikan bir misillemeydi”

:::: Intikam

BBC, savastan beri suregelen intikama Tskhinval’in kuzey kesiminlerindeki eski Gurcu koylerinde yikilan cogu evle tanik oldu. Sakinlerinin savas suresince Gurcistan’a kactigi evler, savasin hemen ardindan Osetlerce yakilmis. Simdi, yerlerine sinema ve spor merkezleriyle birlikte Moskova sehrinin finanse edecegi toplu konutlarin yapilmasi bekleniyor.

20 yasindaki eski hukuk ogrencisi - yeni issiz Zaur Gagloyev evleri yakanlardan biriymis. “Bu koyde Gurculer bircok provokasyon yapti. Mesela Osetleri rehin aliyorlardi, bu nedenle onlara cok kizgindim.” Gagloyev ekliyor: “Bir evi yakmak istiyorsaniz sadece bir perdeyi tutusturuverin, boylece butun ev yanacaktir.”

Ya etnik temizlikle suclanirsa sorusuna cevabi “Hayir, bu bir etnik temizlik degildi. Burada hickimse oldurulmedi.” seklinde. “Sadece onlarin topraklarimizdan gitmesini istedik. Geri donerler mi bilmiyorum ama asla donmemeleri icin elimden geleni yaptim. Buna etnik temizlik filan da diyebilirsiniz, ama ben bunu sadece gelecekte yeni bir savas cikmamasi icin yaptim.”

yazi:
http://news.bbc.co.uk/2/hi/7692751.stm

video:
http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/newsnight/review/7695956.stm